Στοχασμοί στη σταυροαναστάσιμη πορεία μας
Πορευόμαστε στην καθημερινότητα, εν μέσω κοσμογονικών διεθνών αλλαγών και πολλών προβλημάτων. Με καταιγισμό θλιβερών ειδήσεων. Με αμέτρητα γεγονότα φόβου, βίας, πόνου, βαρβαρότητας, θανάτου. Περί τα μέσα ενός σπουδαίου μήνα-που τον στολίζουν οι πανευφρόσυνοι Χαιρετισμοί και ο Ευαγγελισμός της Παναγίας- έχομε μπροστά μας την Κυριακή της Σταυροπροσκυνήσεως, κατά την οποία ο Σταυρός του Κυρίου θα υψωθεί στο κέντρο των ναών, στολισμένος με λουλούδια και λεμονανθούς, μοσχομυρίζοντας με τα δάκρυα των πιστών, που θα σιγοψέλνουν: «Τον Σταυρόν σου προσκυνούμεν Δέσποτα και την αγίαν σου Ανάστασιν δοξάζομεν».
Αλλά, αναρωτιόμαστε: πού άραγε στοχεύει η Ορθόδοξη Λατρεία; Μήπως, απλώς, στις κατανυκτικές μελωδίες; Σ’ έναν ωραίο, εύκολο συναισθηματισμό; Ή μήπως ο σταυρός ήταν μονάχα για το Χριστό, που πήρε πάνω Του τις αμαρτίες του κόσμου; Ασφαλώς, όχι. Στο Ευαγγέλιο της Λειτουργίας θα τον ακούσομε να λέει: «Όστις θέλει οπίσω μου ακολουθείν, απαρνησάσθω εαυτόν και αράτω τον σταυρόν αυτού και ακολουθείτω μοι» (Μάρκ. 8,34 ). Μ’ άλλα λόγια, ελεύθερη βούληση, απάρνηση του Εγώ και των παθών, άρση του προσωπικού σταυρού, στράτευση στον αγώνα και το θέλημα του Κυρίου: αυτός είναι ο τρόπος ζωής του χριστιανού. Ο δρόμος που οφείλει να πορευτεί, αν θέλει να φέρει επαξίως τον τίτλο τιμής και τη Χάρη που κληρονόμησε με το Βάπτισμα, ισοβίως! Όμως, τις θλίψεις, τις δοκιμασίες, τα προβλήματα, τους πειρασμούς, δεν τα αντιμετωπίζουμε μόνοι μας. Αν είναι μαζί μας ο Χριστός, ο πόνος μας γίνεται «γλυκός». Αλαφραίνει το βάρος του «σταυρού» μας!
Ωστόσο, στην Ορθοδοξία η σωτηρία δε νοείται ατομικά, εγωκεντρικά, όπως, δυστυχώς, συμβαίνει στη Δύση. Όλη η Αγία Γραφή και η Πατερική Παράδοση διαποτίζονται από το αδελφικό, κοινοτικό, εκκλησιαστικό πνεύμα. Δεν μπορούμε λοιπόν να μένουμε αδιάφοροι στα τεράστια προβλήματα που ταλανίζουν την κοινωνία μας, όπως: ακρίβεια, ανεργία, διαφθορά, ανασφάλεια, ασθένειες, αυτοκτονίες, βία, ανομία. Η καρδιά μας πονάει πολύ και μπροστά στις τεράστιες «πληγές» του πανέμορφου Πλανήτη: πολέμους, κλιματική αλλαγή, «επισιτιστική κρίση». Με τους τυφώνες, τις καταστροφικές πυρκαγιές, την ξηρασία και τις πλημμύρες να συνθέτουν ένα απίθανο-«αποκαλυπτικό»- μείγμα. Σύμφωνα με τα πιο πρόσφατα στοιχεία της Ύπατης Αρμοστείας του ΟΗΕ για τους Πρόσφυγες, από το 2008, κατά μέσο όρο, 21,5 εκατομμύρια άνθρωποι κάθε χρόνο αναγκάζονται να εγκαταλείψουν τις εστίες τους λόγω φυσικών καταστροφών που προκαλούνται από τις καιρικές συνθήκες, όπως πλημμύρες, καταιγίδες, πυρκαγιές και ακραίες θερμοκρασίες. Ο αριθμός των χωρών που κινδυνεύουν από την κλιματική κρίση αναμένεται να αυξηθεί στις 65 μέχρι το 2040, σύμφωνα με την Ύπατη Αρμοστεία του ΟΗΕ για τους Πρόσφυγες.
Στο μεταξύ, οι μεγάλες οικονομίες του πλανήτη θα συνεχίσουν να πιέζουν τα φτωχότερα κράτη, λογαριάζοντας αποκλειστικά και μόνο τους δείκτες των χρηματιστηρίων και όχι εκείνους της θερμοκρασίας, κι ας προβλέπεται το 2025 να είναι μία από τις τρεις θερμότερες χρονιές στην Ιστορία! Σύμφωνα με την ετήσια έκθεση ανισότητας της Oxfam, πέντε άτομα αναμένεται να συγκεντρώσουν τουλάχιστον ένα τρισεκατομμύριο δολάρια πλούτο την επόμενη δεκαετία! Η έκθεση αποκαλύπτει ότι η περιουσία των πλουσιότερων ατόμων του κόσμου αυξήθηκε ραγδαία το 2024, κυρίως λόγω της εκρηκτικής ανόδου της αμερικανικής χρηματιστηριακής αγοράς, με τη συνολική τους περιουσία να φτάνει τα 15 τρισεκατομμύρια δολάρια. Ταυτόχρονα, ο αριθμός των ανθρώπων που ζουν στη φτώχεια παρέμεινε στα ίδια επίπεδα με το 1990! Η πολιτική επιρροή των δισεκατομμυριούχων αυξάνεται, και η συγκέντρωση της εξουσίας και της Τεχνολογίας στα χέρια ολίγων αλαζόνων απειλεί τα θεμελιώδη ανθρώπινα δικαιώματα, λαούς, και τις ίδιες τις (λίγες υπάρχουσες) Δημοκρατίες.
Στο πρώτο Του κήρυγμα στη Ναζαρέτ, ο Ιησούς διάβασε το εξής κείμενο του προφήτη Ησαΐα, που αναφερόταν στο έργο του Μεσσία: «Πνεύμα Κυρίου είναι πάνω μου, γιατί με έχρισε. Με έστειλε να φέρω στους φτωχούς χαρμόσυνο μήνυμα, να θεραπεύσω εκείνους που έχουν συντετριμμένη καρδιά, να κηρύξω στους αιχμαλώτους απελευθέρωση και στους τυφλούς ανάβλεψη, να ελευθερώσω τους καταπιεσμένους, να κηρύξω το έτος της εύνοιας του Κυρίου». Τελειώνοντας την ανάγνωση, με ηρεμία και απόλυτη βεβαιότητα διακηρύσσει: «σήμερα πραγματοποιήθηκε η γραφή αυτή». Λοιπόν, οι φτωχοί, οι συντετριμμένοι ψυχικά, οι αιχμάλωτοι, οι άρρωστοι, οι υποταγμένοι και τσακισμένοι προσμένουν το χαρμόσυνο μήνυμά Του. Εκατομμύρια ανθρώπων υποφέρουν από έλλειψη τροφής, εκπαίδευσης, φαρμάκων. Από αδικίες, καταπίεση, αποκλεισμούς, πολέμους, φυλακίσεις. Κυνηγημένοι και κατατρεγμένοι, βασανισμένοι, εξαρτημένοι από πρόσωπα, πάθη, διεφθαρμένα καθεστώτα. Ο Χριστός «φεύγει» μακριά, προδομένος από ισχυρούς ηγέτες και «χριστιανούς της Κυριακής», των ωραίων τελετών, σπουδαίων «διακηρύξεων» και κηρυγμάτων! Μπορούμε, άραγε, να εφησυχάζουμε, και μέχρι πότε; Ο καθένας ας απαντήσει.
Νίκος Σιγανός
