ΚΥΡΙΑΚΗ ΙΣΤ΄ ΤΟΥ ΛΟΥΚΑ (Τελώνου και Φαρισαίου) (ΙΗ΄, 10-14)

07,Φεβ

Στο δρόμο της συνάντησης με το Χριστό

Από τούτη την Κυριακή ανοίγει το Τριώδιο-η πιο κατανυκτική περίοδος της εκκλησιαστικής Λατρείας. Στην αρχή αυτής της ανοδικής πορείας, το Ευαγγέλιο έρχεται να ανοίξει κάποιες χαραμάδες φωτός στον ψυχικό μας κόσμο. Ξέρομε, βέβαια, ότι, από το ξεκίνημα της δημόσιας δράσης Του, ο Κύριος ζητούσε μετάνοια από τους ανθρώπους και τους καλούσε στη Βασιλεία του Θεού. Πολλοί μετανοούσαν και σώζονταν, άλλοι όμως εθελοτυφλούσαν και τον απέρριπταν. Επειδή λοιπόν πολλοί θεωρούσαν τους εαυτούς τους «ενάρετους» και «ευσεβείς» και περιφρονούσαν όλους τους άλλους, ως δήθεν κατωτέρους, είπε αυτή την Παραβολή.

 Ας υποθέσουμε τώρα ότι βρισκόμαστε σ’ ένα ναό και βλέπομε δύο περιποιημένους, καλοντυμένους ανθρώπους να εισέρχονται, για να προσευχηθούν. Ανήκουν σε δυο διαφορετικές κοινωνικές τάξεις, αλλά κυρίως έχουν διαφορετικό φρόνημα και χαρακτήρα. Ο ένας είναι Φαρισαίος, άρα ανήκει στην υψηλότερη κοινωνική τάξη, και ο άλλος τελώνης, άρα, στην πιο περιφρονημένη. Μας ενδιαφέρει να δούμε πώς προσεύχονται, τι λένε και τι επιτυγχάνουν στο τέλος.

 Λοιπόν, ο πρώτος στέκεται επιδεικτικά-προφανώς μπροστά από το Ιερό- κι αρχίζει να επαίρεται, να καυχάται, ενώ κατακρίνει όλους τους άλλους, ως αμαρτωλούς. Αυτοεπαινείται προκλητικά, γιατί τηρεί αυστηρά όλα όσα επιτάσσει ο Νόμος-νηστείες, ελεημοσύνες, προσευχές. Καλά βέβαια όλα τούτα. Μα, αρκούν να τον «δικαιώσουν» στην κρίση του Θεού; Ασφαλώς, όχι. Από μέσα και τρόποι πνευματικής άσκησης μετατρέπονται σε αυτοσκοπό. Και το δράμα αυτού του «καθώς πρέπει» ανθρώπου είναι ότι, με όλη την ευσεβοφάνεια και τη «θρησκευτικότητά» του, είναι πνευματικά «άρρωστος»: υποκριτής, εγωιστής, κενόδοξος, άδικος, ασεβής, αμετανόητος, σκληρόκαρδος, χωρίς αγάπη. Αλλά δυστυχώς, δεν το καταλαβαίνει. Φεύγει από το ναό χειρότερος. Χωρίς τη συγχώρηση. Αυτοκατάκριτος. Σκλάβος του εαυτού του!

Εντελώς διαφορετική είναι η στάση του τελώνη. Έχοντας συναίσθηση των αμαρτιών του και νιώθοντας ιερό δέος στον άγιο τόπο με τη θεία παρουσία, κάθεται σε μια γωνιά. Χτυπάει  με πόνο το στήθος του, μη τολμώντας να σηκώσει τα μάτια του ψηλά. Από τα βάθη της τσακισμένης του καρδιάς βγαίνει η πονεμένη κραυγή του: «Ο Θεός, ιλάσθητί μοι τω αμαρτωλώ». Αλήθεια, ποιον πονεμένο, ποιο ταπεινό και κατατρεγμένο έδιωξε ποτέ Εκείνος μακριά Του; «Η μετάνοια του ανθρώπου είναι πανηγύρι» για το Θεό ( Όσιος Εφραίμ ο Σύρος). Γι’ αυτό και ο  άνθρωπος αυτός, που με πόνο ψυχής, ταπεινά και ειλικρινά, προσευχήθηκε, έφυγε από το ναό ριζικά αλλαγμένος: αθώος και συμφιλιωμένος με το Θεό. Γιατί, στο τέλος τέλος-λέει ο Ιησούς: «πας ο υψών εαυτόν ταπεινωθήσεται, ο δε ταπεινών εαυτόν υψωθήσεται»!

Είδαμε, λοιπόν, τον Κύριο να ζωντανεύει, τόσο απλά, δύο τύπους ανθρώπων με κοινά, αλλά συγχρόνως και πολύ διαφορετικά χαρακτηριστικά. Πρώτα-πρώτα, είναι και οι δύο αμαρτωλοί, άρα χρειάζονται και οι δύο θεραπεία. Και είναι πολύ ενδιαφέρον ότι, ενώ ζητούν τη σχέση με το Θεό, που είναι ο μόνος αναμάρτητος και έχει την απόλυτη εξουσία να συγχωρεί αμαρτίες, μόνο ο τελώνης δικαιώνεται. Στους αιώνες που πέρασαν, ο φαρισαϊσμός, που ο Χριστός καυτηρίασε με τον πιο έντονο τρόπο, φαίνεται πως είναι η χειρότερη, η πιο δυσθεράπευτη «ασθένεια» των υποτιθέμενων πιστών και θρησκευόμενων ανθρώπων. Και η αμετανοησία, στην Εκκλησία μας, θεωρείται η πιο βαριά αμαρτία. Ας προσέξουμε τι λέει ο Άγιος Σωφρόνιος Σαχάρωφ: «Ο Κύριος αποδοκιμάζει την προσευχή, την ελεημοσύνη, τη νηστεία και κάθε καλό έργο που γίνεται υποκριτικά ενώπιον των ανθρώπων για την επιδίωξη δόξας. Ο ουράνιος Πατέρας μας δεν ευαρεστείται με παρόμοιες πράξεις. Και δεν είναι μόνον ο λόγος του Θεού που εντέλλεται να αποκρύπτουμε την εσωτερική μας ζωή από τα ξένα βλέμματα, αλλά και το υγιές πνευματικό ένστικτο απαγορεύει να παραβιάζουμε το μυστικό της ψυχής που παρίσταται ενώπιον του Θεού».

Αμέτρητες είναι οι αμαρτίες των ανθρώπων, αλλά άπειρο το έλεος του Θεού. Μέσα από τη σημερινή Παραβολή μπορούμε να δούμε πολλά σπουδαία ζητήματα, όπως: τους κινδύνους της φιλαυτίας, της υποκρισίας, της σκληροκαρδίας, της απόρριψης των συνανθρώπων μας. Κι από την άλλη: το δυναμισμό της ταπείνωσης, της σωστής προσευχής, της γνήσιας αγάπης. Είναι αντίθετα προς το πνεύμα της Ορθοδοξίας η κατάκριση και ο χαρακτηρισμός των  ανθρώπων ως «καλών»-«κακών», «θρήσκων»-«άθρησκων» κ. λ. π. Τελικά, το Ευαγγέλιο, οι κατανυκτικότατοι ύμνοι και το γενικότερο κλίμα της Λατρείας μας, δημιουργούν μοναδικές ευκαιρίες για μια  βαθύτερη ενδοσκόπηση, ώστε να καταπολεμήσουμε τα πάθη μας και με τα ιερά Μυστήρια να επιτύχουμε τη θεραπεία, τον αγιασμό, την πολυπόθητη σωτηρία. Αν γνήσια μετάνοια σημαίνει την επιστροφή στο «αρχαίο κάλλος», η Εκκλησία μάς καλεί  και  δείχνει αυτό το δρόμο: της συνάντησης με το φιλεύσπλαχνο Κύριο και της αποκατάστασης ειλικρινών σχέσεων μαζί Του.

Νίκος Σιγανός, θεολόγος

Ενορία Ευαγγελίστριας – Λήψη από ελικόπτερο

Κοπή Βασιλόπιτας με τον Κώστα Μακεδόνα 21/1/2018

Παρασκευή πρόσφορου

     

Επισκέπτες της Ιστοσελίδας

3147903

RSS Ορθόδοξος Συναξαριστής

  • Το εορτολόγιο της ημέρας
    ..:: Ορθόδοξος Συναξαριστής ::..Σήμερα 09/04/2020 εορτάζουν:Άγιος Ευψύχιος που μαρτύρησε στην ΚαισαρείαΆγιος Βάδιμος οσιομάρτυρας και οι επτά Μαθητές τουΆγιος Αυδιήσιος και οι συν αυτόν μάρτυρεςΌσιος Ακάκιος επίσκοπος ΑμίδηςΜετακομιδή των ιερών λειψάνων της Αγίας Μόνικας εις ΡώμηΓια την Αγία Υπομονή βλέπε στις 5 Απριλίου.
Go To Top