Η ΠΕΡΙΠΕΤΕΙΑ ΤΗΣ ΨΥΧΗΣ            

15,Μάι

 Από το χαμένο Παράδεισο, στην αιώνια ζωή

Α΄

          Απίστευτο, αλλά αληθινό: «Σε πρόσφατη έρευνα φάνηκε ότι η πλειοψηφία των Ελλήνων δεν πιστεύει στην ανάσταση των νεκρών, μολονότι πιστεύει στο Θεό»(«Ορθόδοξη Αλήθεια», 19-4-2017)! Πολλοί αναρωτιούνται: τί είναι η ψυχή; Τί επακολουθεί μετά το θάνατο; Τί γίνονται οι ψυχές; Θα προσπαθήσουμε να ψηλαφήσουμε το λίαν σοβαρό ζήτημα της μετά θάνατον ζωής, με βάση την Αγία Γραφή, τους Πατέρες και τους Αγίους μας, για να ξεκαθαρίσουμε, όσο μπορούμε, το «γκρίζο τοπίο» του ψυχικού μας κόσμου, ώστε να μην μπερδευόμαστε στο «δίκτυ» της άγνοιας, σε δεισιδαιμονίες και πλάνες.       

         Θα ξεκινήσουμε με ένα ακόμη ερώτημα: άραγε, πόσοι από τους χριστιανούς γνωρίζουν τι σημαίνει «αθανασία»; Αλλά, πώς να ξέρουμε, αφού έχουμε γαλουχηθεί σ’ ένα εκπαιδευτικό σύστημα που προβάλλει μονόπλευρα την ελληνική αρχαιότητα, καθώς και τις «ηθικοπλαστικές» ιδέες της Δύσης  και ελάχιστα τη διδασκαλία της Ορθόδοξης Εκκλησίας;

          Ας δηλωθεί, λοιπόν, με έμφαση ότι η χριστιανική αντίληψη  περί ψυχής δεν ταυτίζεται με εκείνην των αρχαίων φιλοσόφων (Πλατωνικών, Ορφικών και Γνωστικών), που υποστήριζαν ότι η ψυχή προϋπήρχε αιωνίως, ως «μόριο του Θεού», και το σώμα είναι φυλακή της («δεσμωτήριο»), από την οποία απελευθερώνεται με το θάνατο, επανερχόμενη στον περίφημο «κόσμο των ιδεών», για να συνεχίσει την αιώνια μακαριότητά της! Σε αντίθεση μ’ αυτές τις δοξασίες, η Ορθόδοξη Θεολογία πρεσβεύει ότι η ψυχή δεν είναι «άκτιστη», αλλά «κτιστή». Είναι, δηλαδή, δημιούργημα του Θεού και αθάνατη, όχι εκ φύσεως, αλλά μόνο με τη Χάρη Του. Κατά την έκφραση του μακαριστού Καθηγητή π. Ιωάννη Ρωμανίδη, η ψυχή «μετέχει εκείνης της ζωής, ην παρέχει εις αυτήν ο Θεός». Έτσι, μπορούμε να πούμε ότι η Εκκλησία, όπως έπραξε σε πλείστες άλλες περιπτώσεις, «δανείστηκε» τον όρο «αθανασία της ψυχής», αλλά του έδωσε το νόημα που είδαμε, και μάλιστα, σε συνδυασμό με την Ανάσταση του Κυρίου.

        «Και έπλασεν ο Θεός τον άνθρωπον, χούν από της γής, και ενεφύσησεν εις το πρόσωπον αυτού πνοήν ζωής, και εγένετο ο άνθρωπος εις ψυχήν ζώσαν» (Γεν. β΄ 7). Η Αγία Γραφή και οι θεοφόροι Πατέρες, που την ερμηνεύουν ορθοδόξως, περιγράφουν με εξαιρετικό τρόπο τη δημιουργία του ανθρώπου. Όπως λέει ο Άγιος Ειρηναίος, «ο κατ’ εικόνα και καθ’ ομοίωσιν του Θεού πνευματικός άνθρωπος δεν είναι εκείνος που ζει με το φυσικό άυλο στοιχείο της φύσεώς του, δηλαδή την ψυχή, αλλά εκείνος που ζει σύμφωνα με το Άγιον Πνεύμα που τον ζωοποιεί και αφθαρτοποιεί και έτσι μετέχει της θείας αθανασίας».

         Από δω πηγάζουν και όλα τα χαρίσματά του: θεογνωσία, αυτεξούσιο, ηγεμονικό, αγαπητικό, δημιουργικότητα, ελευθερία, αθανασία! Αλλά, ήρθε η Πτώση των Πρωτοπλάστων, για να φέρει την απώλεια του Παραδείσου και τον «πνευματικό θάνατο», που είναι απείρως χειρότερος από το σωματικό- ο οποίος, άλλωστε, συνήθως λυτρώνει τους ανθρώπους από τα επίγεια δεινά!

          Καθώς, άλλωστε, γνωρίζουμε, η Εκκλησία μας ζει και βεβαιώνει όσα δίδαξε ο Χριστός και επιμένει στην ανάδειξη  της μοναδικής αξίας της ψυχής, καθώς και της αιώνιας ζωής, που ήρθε Εκείνος να αποκαλύψει. Αλλιώς, τί νόημα θα είχαν όλα τα κοσμοσωτήρια γεγονότα και η διδασκαλία Του; Εκείνος δε διαβεβαίωσε το μετανοημένο ληστή ότι θα είναι «αυθημερόν» στον παράδεισο μαζί Του; Ξέρουμε ότι μετά το θάνατό Του, «ως ψυχή μετά ψυχών οφθείς» (Κύριλλος Αλεξανδρείας) στην «εν Άδου Κάθοδο», κήρυξε «τοις απ’ αιώνος εκεί καθεύδουσι» τη σωτηρία και όσοι πίστεψαν, ελευθερώθηκαν από την τυραννία του Άδη. Οι άλλοι, οι αμετανόητοι, υποφέρουν! Έτσι, η Ορθόδοξη Λατρεία εστιάζει το ενδιαφέρον μας στην παρουσία του Κυρίου, στη θεία ζωή που το Πνεύμα αρρήτως  παρέχει σε ζώντες και νεκρούς, και στην ερχόμενη Βασιλεία του Θεού. Μάλιστα, από πολύ νωρίς η Εκκλησία καταδίκασε το λεγόμενο «θνητοψυχισμό» και τους οπαδούς του, που υποστήριζαν το θάνατο της ψυχής.

          Στις ιερές Ακολουθίες εξαίρεται το δισυπόστατο του ανθρώπου και η σημασία της «ενθάδε» βιωτής για την «επέκεινα», καθώς όλος ο αγώνας του πιστού στοχεύει στην προετοιμασία του «ταξιδιού» προς την αιωνιότητα, στην «Άλλη ζωή». «Γῆθέν μου  τό σῶμα διέπλασας, δέδωκάς δέ μοι ψυχήν τῇ θείᾳ σου καί ζωοποιῷ ἐμπνεύσει»: στη Νεκρώσιμη Ακολουθία συγκεφαλαιώνεται όλο το μεγαλείο και ο ρεαλισμός της χριστιανικής διδασκαλίας, καθώς κατευοδώνονται οι ψυχές για τη θαλπωρή του στοργικού Πατέρα όλων των ανθρώπων, πλασμένων κατ’ εικόνα και ομοίωση δική Του.  Αλλά, και στα Ψυχοσάββατα, καθώς και στα μνημόσυνα, η Εκκλησία εύχεται για την ανάπαυση όλων των κεκοιμημένων μελών της. Κι εκείνα χαίρονται αφάνταστα και «ξεκουράζονται» από τους πόνους τους, καθώς, με άγνωστο σε μάς τρόπο, μετέχουν στο «ψυχοτρόφο» Τραπέζι του Κυρίου και απολαμβάνουν όπως και μείς τα αγαθά Του!


Νίκος Σιγανός, θεολόγος

Ενορία Ευαγγελίστριας – Λήψη από ελικόπτερο

Κοπή Βασιλόπιτας με τον Κώστα Μακεδόνα 21/1/2018

Χριστουγεννιάτικες μελωδίες από την χορωδία της ενορίας Ευαγγελίστριας Αγίου Νικολάου

Παρασκευή πρόσφορου

     

Επισκέπτες της Ιστοσελίδας

RSS Ορθόδοξος Συναξαριστής

  • Το εορτολόγιο της ημέρας
    ..:: Ορθόδοξος Συναξαριστής ::..Σήμερα 24/08/2019 εορτάζουν:Άγιος Ευτυχής Ιερομάρτυρας μαθητής του Αγίου Ιωάννη ΘεολόγουΆγιος Κοσμάς ο ΑιτωλόςΑνακομιδή Ιερών Λειψάνων του Αγίου Διονυσίου του ΖακυνθινούΆγιος ΤατίωνΌσιος Γεώργιος ο Λιμνιώτης, ο ΟμολογητήςΌσιος Αρσένιος ο θαυματουργόςΑνακομιδή Ιερών Λειψάνων του Αγίου Πέτρου Μητροπολίτη ΜόσχαςΌσιος Αριστοκλής ο Αθωνίτης
Go To Top